System start-stop a żywotność akumulatora czy warto go wyłączać?
Współczesne samochody są naszpikowane technologią, mającą na celu redukcję emisji spalin i oszczędność paliwa. Jednym z najbardziej powszechnych, ale i budzących największe emocje systemów, jest system start-stop. Choć jego idea jest szczytna – wyłączanie silnika na postoju – wielu kierowców zastanawia się, jak system start-stop wpływa na akumulator i czy ciągłe uruchamianie silnika nie skraca jego życia. Podpowiadamy zatem, czy warto wyłączać system start-stop dla dobra Twojego samochodu i portfela.
Co to jest system start-stop i jak działa?
System start-stop (znany również jako Start/Stop lub Stop-Go) to funkcja automatycznie wyłączająca silnik spalinowy, gdy samochód zatrzymuje się (np. na czerwonym świetle, w korku lub przed przejazdem kolejowym), a następnie błyskawicznie go uruchamiająca, gdy kierowca zwalnia pedał hamulca lub wciska sprzęgło. Głównym celem tego rozwiązania jest ograniczenie zużycia paliwa i emisji CO2 w cyklu miejskim.
Aby sprostać wyzwaniu ciągłego włączania i wyłączania silnika, pojazdy wyposażone w ten system muszą mieć wzmocnione kluczowe komponenty:
- rozrusznik, który jest zaprojektowany na znacznie większą liczbę cykli rozruchowych niż standardowy,
- akumulator, który w odróżnieniu od konwencjonalnego wyposażony jest w specjalne typy baterii, najczęściej AGM (Absorbent Glass Mat) lub EFB (Enhanced Flooded Battery).
Jak system start-stop wpływa na akumulator?
Podstawową funkcją, która wywołuje obawy, jest ciągłe, głębokie rozładowywanie i ładowanie akumulatora. Jednak system start-stop a akumulator to relacja, która została zaplanowana i zabezpieczona przez producentów. W jaki sposób? Wprowadzono dwa rodzaje wzmocnionych akumulatorów, o których wspomnieliśmy już wcześniej.
Akumulator AGM
Akumulatory AGM (Absorbent Glass Mat) – to rozwiązanie dla bardziej zaawansowanych systemów, często tych z rekuperacją. Technologia AGM wykorzystuje maty z włókna szklanego nasycone elektrolitem. Dzięki temu akumulatory te mają znacznie większą odporność na głębokie rozładowania (nawet 3-krotnie większą cykliczność niż konwencjonalne) i są idealnie dostosowane do obciążeń, jakie generuje system start-stop. To te akumulatory zapewniają długą żywotność akumulatora start-stop.
Akumulator EFB
Akumulatory EFB (Enhanced Flooded Battery) – to ulepszone akumulatory kwasowo-ołowiowe. Są przeznaczone do pojazdów z prostszymi systemami start-stop, bez odzysku energii (rekuperacji). Zastanawiasz się jak system start-stop wpływa na akumulator? Zapewnia większą stabilność cykliczną i lepszą akceptację ładunku niż standardowa bateria W przypadku EFB nie jest jednak idealny do bardzo intensywnej eksploatacji miejskiej.
W rzeczywistości, to nie system start-stop osłabia akumulator, lecz to, że po wyłączeniu silnika akumulator nadal musi zasilać wszystkie systemy (radio, światła, nawiew). Należy pamiętać, że system start-stop działa tylko wtedy, gdy akumulator jest w pełni sprawny i naładowany (zazwyczaj powyżej 75-80% naładowania). Gdy poziom naładowania spada, system automatycznie przestaje działać, chroniąc baterię przed krytycznym rozładowaniem.
Czy wyłączanie systemu start-stop przedłuża żywotność akumulatora?
Pytanie, czy warto wyłączać system start-stop, jest jednym z najczęściej zadawanych przez kierowców. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ale opiera się na logice.
Argumenty przemawiające za wyłączaniem to:
- Jazda na krótkich dystansach. W zimie i podczas krótkich przejazdów, alternator nie zdąży naładować akumulatora po każdym rozruchu. W takim scenariuszu, każdy kolejny cykl rozruchu jest obciążeniem, którego bateria nie jest w stanie w pełni uzupełnić. W takich warunkach wyłączenie może być uzasadnione.
- Komfort. Niektórzy kierowcy odczuwają system start-stop jako irytujący i chcą go wyłączać tylko ze względu na komfort jazdy i płynność ruszania.
Przeciwnicy wyłączania przytaczają dwa aspekty:
- Paliwo i emisja. Wyłączając system start-stop tracisz oszczędności paliwa i korzyści ekologiczne, dla których ten system został zaprojektowany.
- Technologia. Akumulatory AGM/EFB są zaprojektowane do pracy cyklicznej. Zapewniają dłuższą żywotność akumulatora start-stop dzięki swojej konstrukcji, a nie unikaniu pracy. Często wyłączenie systemu nie ma znaczącego wpływu na żywotność, ponieważ auto i tak korzysta z tych samych, wzmocnionych komponentów.
Jeśli jeździsz głównie w cyklu miejskim, na krótkich trasach i masz starszy akumulator, wyłączenie może być chwilowym wsparciem. Jeśli jednak Twój akumulator jest sprawny i ma odpowiedni typ (AGM/EFB), wyłączanie go z zasady jest wbrew jego przeznaczeniu i nie daje wymiernych, długoterminowych korzyści w zakresie żywotności.
Kiedy system start-stop może być problemem?
Choć system start-stop a akumulator to duet zaprojektowany do współpracy, istnieją sytuacje, w których system może sygnalizować problem lub sam go pogłębiać:
Zły dobór akumulatora
Największym błędem jest wymiana fabrycznej baterii AGM lub EFB na tańszy, standardowy akumulator kwasowo-ołowiowy. Taki akumulator bardzo szybko ulegnie uszkodzeniu, ponieważ nie jest przystosowany do intensywnej pracy cyklicznej.
Nieprawidłowe kodowanie
Po wymianie akumulatora, w nowszych autach, konieczne jest „zakodowanie” nowego akumulatora w systemie zarządzania energią pojazdu (BMS). Jeśli tego nie zrobisz, auto będzie ładowało nową baterię starymi, nieprawidłowymi parametrami, co natychmiast skróci żywotność akumulatora start-stop.
Długa jazda w korku (tryb ECO)
Jeżeli stoisz w korku i system start-stop ciągle gasi i odpala silnik co kilkanaście sekund, to jego użytkowanie może być uciążliwe. W takich sytuacjach lub na bardzo stromych podjazdach, gdzie potrzebujesz szybkiej reakcji wyłączenie go jest kwestią komfortu i bezpieczeństwa.
Jeśli Twój samochód zaczął odmawiać współpracy w zakresie systemu start-stop, najczęściej oznacza to, że akumulator zbliża się do końca swojego życia i sam system chroni go, dezaktywując się.
Reasumując, system Start-Stop jest technologią oszczędzającą paliwo i wymaga użycia specjalistycznych akumulatorów AGM lub EFB, które są odporne na intensywną pracę cykliczną. Klucz do ich długowieczności leży w konstrukcji oraz w automatycznym wyłączaniu się systemu, gdy poziom naładowania baterii jest zbyt niski. Wyłączanie Start-Stop jest uzasadnione głównie ze względów komfortowych lub w ekstremalnie trudnych warunkach (np. bardzo krótkie trasy zimą), ale nie powinno być zasadą, jeśli akumulator jest sprawny. Największym zagrożeniem jest niewłaściwy dobór lub zaniedbanie obsługi technicznej specjalistycznej baterii.
Przeczytaj także:
Newsletter
